Gezgin 'Türk kahvesi' yollara düştü!.

“Ülke markası” ya da bir ülkenin imajı deyince ne gelir aklınıza? Antik şehirler, belli başlı sanat eserleri veya yiyecek-içecek!.. Türkiye’nin imajı ve ana markası bir yabancının nazarında sizce nasıldır? Türkiye deyince ne gelir bir Amerikalının aklına? Sanırım her Amerikalının Türkiye hakkında birbirinden bağımsız yüzlerce değişik cevabı vardı tâki Türk kahvesini tadıncaya kadar. Yılların geleneği Türk kahvesini içtikten sonra hemen hemen  herkes iki kelimeyi birbiriyle özdeşleştirerek şunları mırıldanır, “Evet işte bu: Türkiye ve kahve!”

Mobile Turkish Coffee House (Gezici Türk Kahvesi Evi), bir kaç gönüllünün Türkiye’nin tanıtımına gönül vermesiyle ortaya çıkarak ABD’de Türk kahvesini Türkiye’nin markası haline getirmeye çabalıyor. Bu yılın Nisan ayından başlayarak ABD’nin belli başlı eyaletlerine gezici bir araçla Türk kahvesi servisi yapmak üzere turlar düzenleyen Mobile Turkish Coffee House, Türk kahvesini Türk kültürüyle özdeşleştirerek Türkiye’nin “ülke markası” haline getiriyor.

Yaklaşık dört senedir “ülke markalaştırma” kavramı konusunda calışmalar yürüten Mobile Turkish Coffee House kurucu üyelerinden Gizem Salcigil White, “Türkiye’nin yurtdışında güçlü bir ismi ama zayıf bir imajı var.”diyor. Gizem hanım, Türkiye’nin markasının güçlendirilmesi için sadece tanıtımın yapılmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda Türk kültürünün yurtdışında değer görmesini ve Türk ürünlerine talebin artmasını sağlamak gerektiğini belirtti. Salcigil White, “Türkiye’nin markalaşması için bilim, sanat, spor gibi alanlarda daha fazla kendini göstermesi ve yabancı toplumlarla iletişimini kuvvetlendirmesi lazım.” diye konuştu.      

İlkbaharın meltem esintileriyle Türk kahvesinin kokusunu tüllendirmeye başlayan ve yaz aylarına girdiğimiz şu günlerde turlarını tamamlayan “Mobile Turkish Coffee House” gönüllüsü Gizem Salcigil White, ayağının tozuyla turlarının değerlendirmesini Zaman Amerika’ya anlattı.      

Bu yıl ilki düzenlenen “Türk kahvesi tanıtım” turlarınız nasıl geçti; genel bir değerlendirme yapabilir misiniz?

Tahminlerimizin ötesinde bir talep vardı.Ziyaret ettiğimiz üniversitelerde öğrencilerden çok büyük ilgi gördük ve Türk kahve kültürünü tanıtmaya yönelik bu gönüllü girişimimiz çok olumlu karşılandı. Öte yandan, tur boyunca yalnızca Amerika’da yaşayan Türklerden değil, Türkiye’den ve yurtdışında yaşayan bir çok vatandaşımızdan tebrik ve takdir mesajları aldık. Ayrıca BBC gibi uluslararası basının da ilgisini çeken projemiz, ABD Temsilciler Meclisi’nin resmi kayıtlarına bir dostluk projesi olarak geçti. Demokrat Milletvekili Dennis Kucinich tarafından yayınlanan bildiride Sayın Kucinich bu girişimi Türk ve Amerikan toplumları arasındaki dostluğu ‘kahve sohbetleri’ ile pekiştirmeyi amaçlayan gönüllü bir proje olarak tanıttı. Gönüllü ve çok kısıtlı bir bütçe ile gerçekleştirdiğimiz bu kültürel turun bu kadar başarılı sonuçlanmasından dolayı ekibimizdeki herkes çok mutlu oldu.

ABD’de bir ilke imza atmanın heycanını anlıyorum..

Evet bizim için çok güzel bir deneyimdi.ABD’de ilk kez hayata geçirilen “Mobile Turkish Coffee House” projesi beklediğimizden çok daha başarılı geçti ve çok ses getirdi.  

Peki kimin fikriydi bu proje; gezici kahve aracıyla Türk kahvesi tanıtımı?

Asıl ilhamı Türk kahvesinin leziz tadı ve Amerika’da yaygın olan seyyar araçlarından (food trucks) aldık. Ve tabiiki turlarımızdan önce düzenlediğimiz ‘Türk Kahvesi Kültürü” etkinlikleri deneyimimizden.  

Haziran 2011’de Kurukahveci Mehmet Efendi’nin desteğiyle hem New York Türk Evi’nde hem de Washington Büyükelçiliği’mizde “Türk Kahvesi Kültürü” etkinlikleri düzenlemiştik. Özellikle Amerikalılardan çok ilgi gören bu etkinliklerin gençlere de hitap etmesi amacıyla tanıtım faaliyetlerimizi farklı bir alanda genişletmeye karar verdik. Son zamanlarda Amerika’nın büyük şehirlerinde çok yaygınlaşan seyyar yemek araçlarının çok popüler olması ve insanların dünya mutfaklarını bu tür araçlardan tatması, yakın birkaç arkadaşımla beraber aklımıza neden biz de değil fikrini getirdi. Ve bu araçları Türk kahvemizi tanıtmak için bir fırsat olarak gördük ve bende kahve turumuz için bu araçlardan bir tane kiralamaya karar verdim.

Öte yandan, kahve içmek Amerikan toplumunun günlük hayatlarının bir parçası, bizim 500 yıllık tarihi ve kendine özgü gelenekleriyle başlı başına bir kimliği olan çok zengin bir kahve kültürümüz var. İki toplum arasındaki bu güçlü ortak noktadan yola çıkarak kiraladığımız aracımızı Türkiye görselleri ile giydirdik ve gönüllülerimizle beraber beş eyalet gezmeye karar verdik. Sloganımızı da ‘Turkish Coffee. The Taste of Friendship (Türk Kahvesi Dostluğun Tadı) olarak belirledik.

Nedir ve içinde neler var ‘Gezici Türk Kahvesi Evi’nin?

“Mobile Turkish Coffee House”, daha önce hiç Türk kahvesi içmemiş kişileri bu önemli kültürel mirasımızla tanıştırma adına ve kahve seven iki toplumu birbirine yakınlaştırmak için çok büyük bir adım. Bu proje dünyaca sevilen ve bilinen kültürel değerimiz Türk kahvesini Amerikalılara daha etkili tanıtmak ve kahve sohbetlerini arttırarak iki toplumun birbirini daha iyi tanımasına olanak sağlamak için başlatılan gönüllü bir girişimdir.

Ziyaret ettiğimiz her noktada çevredeki insanlara önce kahve ikramında bulunuyoruz sonrasında da “kahve bahane maksat muhabbet” diyerek Türk kültürümüz ve ülkemiz hakkında sohbet ediyoruz. Aracımız içinde bir adet mutfak var ve Kurukahveci Mehmet Efendi’nin bize sağladığı kahve makineleriyle aracın içinde kahvemizi özenle hazırlıyoruz. Ayrıca, gittiğimiz yerlerde ‘Türk Kahvesi Kültürü – 16.Yüzyıldan 21. Yüzyıla ve Ötesine’ temalı etkinliklerde düzenliyoruz. Turun açılış etkinliğini Washington Büyükelçiliği’nde gerçekleştirdikten sonra, New York’ta Empire State binasında ve Boston’da Harvard Üniversitesi’nde de uzman sunumları ve kahve ikramlarıyla beraber toplam üç etkinlik düzenledik.

Duraklarınızı neye göre belirlediniz?

Ziyaret etmek istediğimiz üniversitelere göre belirledik, özellikle ABD’nin en seçkin üniversiteleri olan George Washington, New York, Yale ve Harvard üniversitelerini ziyaret edip gelecekte önemli kanaat önderleri olacak üniversite gençliğine ulaşmayı hedefledik. Kısıtlı bütçemiz dahilinde, Washington DC, Baltimore,  New York, New Haven ve Boston gibi ABD’nin doğu yakasının başlıca şehirlerini bir veya iki gün ziyaret ederek turun ilk ayağını tamamladık ve seyahat boyunca 5 bine yakın kahve ikramı yaptık.

Türk Kültür Festivalleri’ne de katıldınız!..

Kahve aracımız üniversitelerinde haricinde 17 Mayıs tarihinde düzenlenen Brooklyn Türk Kültürünü Kutlama etkinliğine de katıldı ve 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nda New York’ta gerçekleştirilen Türk Günü yürüyüşünde de bulunduk.

Mobile Turkish Coffee House’un bağlı olduğu bir kurum/kuruluş var mı yoksa tamamiyle bağımsız bir proje mi?

Bu proje tamamen bağımsız bir girişim olup, Washington Türk Amerikan Derneği,  Kurukahveci Mehmet Efendi ve diğer sponsorlarımızın desteğiyle hayata geçirilmiştir. Bizler Türk Amerikan toplumunda aktif çalışan Türk gençleriyiz. Benzer kültürel ve eğitici tanıtım aktivitelerinde uzun zamandır görev alıyor ve ülkemizin daha etkili tanıtımı için çabalıyoruz.

Bu projenin çıkış noktası yani hedef(ler)i nelerdi?

Kültürel mirasımız olan Türk kahvesi kültürünün yurtdışında bilinirliğini arttırmak temel amaç gibi gözükse de ana hedefimiz kültürel bilgi alışverişini yükseltmek ve kahve sohbetleriyle Türk-Amerikan toplumu arasındaki etkileşimi geliştirmek. Turlarımız boyunca kahvemizi tadarak çok seven insanlara, Türk kahvesinin kültürümüz ve tarihimiz açısından öneminin yanısıra, Türkiye’nin modern dünyadaki yerini de aktarmaya çalıştık. Böylece “halktan halka iletişim” anlayışından yola çıkarak  yabancı toplumlarla karşılıklı diyalog kurmanın uzun vadede ne kadar önemli olduğunu çevremizle paylaşmış ve bu tür faaliyetlerin arttırılması konusundaki temennimizi iletmiş olduk. Bu tanıtım projesi aynı zamanda bir toplum diplomasisi çalışması olma özelliğini de taşıyor. Proje ekibimiz, gezici kahve evi aracılığıyla Türk kahvesinin 500 yıllık tarihini ve kültürel değerini Amerikan toplumuna doğrudan aktarmayı hedefliyor.

Peki bu amacınıza ulaştığınızı hissediyor musunuz? Amerikalıların Türk insanına ve kültürüne bakışı nasıl? Bu geziler sırasındaki gözlemleriniz nelerdir?

Özellikle büyük şehirlerde yaşayan Amerikalılar farklı kültürlerden insanlarla konuşmaya alışkınlar, ancak Türkleri toplum olarak çok yakından tanımıyorlar. Bazı olumsuz ve eksik bilgilendirmeler sonucu Amerikan toplumunda yanlış algılamalar yerleşmiş malesef. Bizim ziyaret ettiğimiz yerler genelde üniversiteler olduğundan gönüllü ekibimizin genç ve enerjik bir takımdan oluşması üniversite ögrencilerinin çok hoşuna gitti, beraber bir çok ortak noktamızı keşfettik, aramızdaki sohbetler eğlenceli ve akılda kalıcı oldu. Amerikalıların ülkemize dair yanlış bildikleri bir çok meselenin doğrusunu aktarmaya çalıştık ayrıca aracımızı çevreleyen insanlar hakkımızda bilmedikleri bazı konuları da öğrenmiş oldu. Mesela, Amerikalıların her gün içtikleri kahvenin Batı dünyası ile tanışma sebebinin Türkler olduğunu bilmeyen çok fazla kişi vardı, bu tur sayesinde bilgi sahibi oldular.

En çok kimlerin ilgisini çekti? Kimlerin uğrak yeri oldu aracınız?

Her yaş grubundan kişi bu eğlenceli projeyle çok ilgilendi. Tabii ki en büyük ilgiyi üniversite gençliğinden gördük. Sadece New York Üniversitesi’nde bin 200 kahve ikramı yapıldı. Diğer gittiğimiz yerlerde işadamları ve gençler aracımızın önünde kuyruk oluşturdu.

Peki sizin hedef kitleniz kimler?

Bu tur bünyesinde öncelikli hedef kitlemiz seçkin üniversitelerde okuyan ögrencilerdi. 5-10 sene sonra önemli mevkilere gelecek bu bireylerle şimdiden yakın bir ilişki kurmak ve Türk kültürünü birebir onlara aktarmak için bu tur gerçekten etkili bir yöntem oldu.

Bundan ne gibi bir sonuç çıkartabiliriz?

Bu turdan çıkardığımız sonuç Amerikalıların ilgisini çekmek için sıradışı fikirlerle ortaya koymanız gerektiği. ABD, pazarlama alanında dünyada bir numara ve bu ülkede tüketicilerin dikkatini çekebilmek için her gün yüzlerce ürün çıkıyor piyasaya. İnanıyorum ki akılda kalıcı ve değişik konseptlerle Amerikalıların karşısına çıkarsak o zaman diğer Türkiye tanıtım projeleri de çok başarılı olacaktır.

Bu proje ilerki yıllarda devam edecek mi? Edecekse projeye yönelik planlarınız nelerdir; ne gibi yenilikler eklemeyi düşünüyorsunuz?

Bu proje herkesin bir şekilde katkıda bulunabileceği bir platform olması nedeniyle kısa sürede bir akıma dönüştü ve gönüllülerin pozitif enerjisiyle insanların beğenisini kazandı. “Mobile Turkish Coffee House” projesini kesinlikle devam ettirmeyi çok arzu ediyoruz..

Bu ilerde duraklarınızı/gideceginiz yerlerin sayısını arttrımayı düşünüyorsunuz anlamına mı geliyor?

Evet. Bu yıl Nisan’da hayata geçen bu projeyi devamlı kılmak en büyük amacımız. Önümüzdeki sonbaharda kahve aracını Türk Festivali öncesi Washington’a getirmeyi planlıyoruz, bunun yanısıra gelecek yılın bahar aylarında bu defa ABD’nin güneyine doğru bir tur yapma şansımız olabilir. Ayrıca sadece ABD’de değil, aynı zamanda Avrupa ve Kanada gibi dünyanın farklı noktalarına da bu tanıtım mecrasını taşımayı planlıyoruz. Tabii ki bu hedefimizi ancak sponsorların desteği ile gerçekleştirebiliriz.

Kendinizden ve ekip arkadaşlarınızdan bahsedebilir misiniz?

1981 Ankara doğumluyum. 2005 yılının sonunda yüksek lisansımı almak için Boston’a taşındım ve 2008’de eşimle beraber Washington DC’ye yerleştik. Ailem halen Türkiye’de yaşıyor. Ben dahil tüm ekibimiz gönüllülerden oluşuyor. Tüm takım arkadaşlarım vakitleri ve imkanları el verdiği şekilde projede görev aldılar. İki ay boyunca profesyonel bir reklam ajansı gibi çalıştık ve kimimiz medya desteği verirken kimimiz kahve kültürü etkinliklerinin organizasyonunda, kimimiz ise yerel derneklerle iletişim kurulmasında, bir kısmımızda kahve ikramlarında yardımcı oldu. Tüm takıma Zaman Amerika aracılığla projeye gönül verdikleri ve değerli destekleri için bir kez daha tesekkür ediyorum.

Aileniz Türkiye’de! Türkiye’ye kalıcı olarak dönmeyi düşünüyor musunuz?  

Türkiye’ye dönmeyi tabii ki çok arzu ediyorum, ülkemi, oradaki sosyal hayatı özellikle insanlarımızın sıcaklığını ve içtenliğini çok özlüyorum.


Semanur Yıldız, New York

(ZamanAmerika)

ALATURKA AİLESİ ÜYELERİ NE DİYOR?