Kul hakkı yiyorsunuz


Basın İlan Kurumu (BİK) Türkiye’nin en çok satan gazeteleri Sözcü ve Korkusuz’a karşı ilan cezası kesmede rekor kırdı. Buna köşe yazarlarının bazı yorum veifadeleri gerekçe gösterildi. Az satan iktidara yakın medya ise ilanlarla destekleniyor.

Kul hakkı yiyorsunuz

BİK’ten çok satan gazetelere ceza, az satan gazetelere ödül

Basın İlan Kurumu (BİK), Sözcü yazarı Yılmaz Özdil ve Korkusuz Yazarı Can Ataklı’nın köşe yazılarındaki bazı ifadeler nedeniyle ilan cezası kesti. Böylece son 5 yılda Türkiye’nin en çok satan gazeteleri Sözcü ve Korkusuz’a kesilen cezalar rekor kırdı. 1 Ocak 2017-1 Mayıs 2022 arasında Sözcü gazetesine toplam 44 gün ilan kesme cezası uygulandı. Bu ilan kesmeler nedeniyle kesilen ceza tutarı 1 milyon 4 bin 725 TL oldu.

DİĞERLERİNİN 3 KATI

Sözkonusu ceza tutarı, BİK’in bu dönemde kestiği cezaların yüzde 41’ini oluşturdu. Aynı dönemde Korkusuz gazetesine ise 42 gün ilan kesme cezası uygulandı. Bunun parasal karşılığı 730 bin 782 TL oldu. Bu da toplam kesilen cezaların yüzde 30’unu oluşturdu. Türkiye’nin en çok okunan iki gazetesine kesilen ceza tutarı 2 milyon TL’ye yaklaşırken, kesilen tüm cezalar içindeki payı yüzde 71 oldu. Hükümete yakın, yandaş medya ise kamu ilanlarıyla adeta desteklendi. İktidara yakın olmayan gazeteler ise BİK’in verdiği ilan kesme kararlarıyla cezalandırıldı.

ÜST YARGI KAPALI

İlan kesme cezalarına karşı Asliye Hukuk mahkemelerine itiraz edilebiliyor. Ancak bu mahkemenin verdiği karar kesin ve üst bir mahkemeye itiraz hakkı bulunmuyor. Yani İstinaf veya Yargıtay yolları bu kararlarda kapalı bulunuyor.

HUKUKÇULAR TEPKİLİ

Sözcü Avukatı İsmail Yılmaz:

BİK’in yaptığı etik mi?

SÖZCÜ ve Korkusuz gazetelerine karşı BİK tarafından, basın ahlak kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle çok fazla ilan cezası kesiliyor. Basın İlan Kurumu kestiği cezaları “Basın Ahlak ilkelerine aykırılık” maddesine dayandırıyor. Öncelikle Basın Ahlak ilkesi demek tirajı tutmayan, sahte tirajlı gazetelere ilan vermemektir. Sahte tirajlı gazetelere ilan vermek, kamu parasını aktarmak çok mu etikdir? Gazetecilerin kaleme aldıkları yazılar gerçekliğe uygun olarak Anayasa’nın sağladığı haklar kapsamında özgür iradeleri ile ve bilgi verme yükümlülükleri kapsamında yayınlanmaktadır. Bu yazılar veya yayınlar nedeni ile hak ihlali olduğuna yönelik bir iddia ortaya atılması halinde Basın Kanunu uyarınca manevi tazminat talebiyle dava açılabilir veya ilgili basın savcılığına şikayette bulunulabilir. Şikayet olmaksızın yapılan inceleme sonrası kesilen bu ceza düşündürücüdür. Sözcü grubuna karşı sansür makamı gibi davranan BİK, yandaş medyanın küfür ve hakaret dolu yayınlarını görmezden gelmektedir. Sözcü’ye karşı özel düşmanlık güdülmekte. Bu Anayasanın eşitlik ilkesine aykırı. BİK cezalarına karşı asliye hukuk mahkemesinde itiraz yolu var. Ancak mahkeme kararı kesin hüküm olup istinaf ve Yargıtay yolları kapalıdır. Mahkeme kararına karşı üst yasal başvuru yolu açılmalı.

AYM eski Başkanı Yekta Güngör Özden:

Sakıncalı bir tutum

Bir devletin en önemli görevi tüm vatandaşlarına ve kurumlara karşı yansızlığını korumak ve sürdürmektir. Bu bütün işlemler için geçerli bir ilkedir. Bunu yerine getirmek devletin onurunu güçlendirir, tersine tutumlar devletin onuruna gölge düşürür. BİK’in kendi kendine iktidara yakınlığı açık işlemleriyle, iktidara yaranmak çabasına yorumlanacak kararlar uygulamaya kalkışmasını asla doğru bulmuyorum. Hukuk tarafsızlığın, yararlılığın seçildiği, bir anlamda yaşama güneş tutan yasal bir dizidir. Bu bakımdan, hukuku kendi amaçlarına bir kalkan olarak kullanıp araç yaparak uygulamaya kalkışmak son derece sakıncalı bir tutumdur. BİK’in iktidara karşı olanları cezalandırıp, iktidardan yana olanları da destekler tutumu hukuken de uygun değil. Herkesin görevini tam bir yansızlıkla yapmasını, devlet organlarına yakışır bir davranışla varlıklarını sürdürmelerini önemli bir tutum olarak karşılıyorum. BİK iktidara yaranma tutumundan kaçınmalıdır.

Hukuki Araştırmalar Derneği (HUDER) Onursal Başkanı Mehmet Ener:

BİK eşit davranmalı

Hukukta adalet vardır. Adalet de demokrasilerde eşitliği getirir. İktidar yanlısı ve karşı diye ayırmak doğru değildir. Yazılardaki kasıt, değerlendirme yapma, oran verme hakimin takdirindedir. Basın İlan Kurumu’nun şu yazı bu yazı diye teamül haline getirdiği eşitsizlik doğru değildir. Devlet kurumlarının, insanlarına eşit davranma mecburiyeti vardır.

CHP Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek:

Gerçek habere erişim gibi bir dertleri yok

Son dönemde halka en doğru haberi ulaştırma konusunda Sözcü ve birkaç basın yayın kurumundan başka mecra var mı? Maalesef yok. Ancak kendini iktidarın yerine koyan kurumlar ‘Bu haber Saray’ın hoşuna gider mi’ diye baktığı için basın özgürlüğü, gerçek habere erişim gibi dertleri de olmuyor. Kendilerini yargı üzerinde gören kararlara imza atıyorlar. En çok izlenen TV kanalları ve gazeteleri kamu kaynaklarından yararlanamadığı gibi  ‘Neden doğru haber yaptın? Neden eleştirdin?’ cezaları alıyor.

Sözcü en çok okunan ve güvenilen gazete!

İngiltere merkezli düşünce kuruluşu ve araştırma merkezi Reuters Enstitüsü’nün 2022 Dijital Haber Raporu’nda Türk medyasının durumu analiz edilmişti. Rapora göre Türk medyasına okurun ve izleyicinin güveni geçen yıla göre yüzde 5 azalarak yüzde 36’ya düştü. Buna karşılık Sözcü en çok güven duyulan medya kuruluşlarından biri olarak üst sıralarda yer aldı. Raporda “Sözcü’nün de aralarında olduğu son kalan hükümet yanlısı olmayan medya kuruluşları en çok güven duyulan kurumlar arasında” ifadesi yer aldı.

MUHALİF VURGUSU

Raporda “Sözcü gibi ana akım muhalif medya kuruluşlarının Instagram üzerinden büyük takipçi kitlesi var ve haberleri YouTube kanalları ya da web sitelerine yönlendiren linklerle paylaşıyorlar. Muhalif bir yayın çizgisinde olan Sözcü popüler medya kuruluşları arasında” denildi. Raporda ayrıca Sözcü’nün başını çektiği ana akım muhalif medya kuruluşlarının okunma ve güven listesinin en üstünde yer aldığı özellikle vurgulandı.

ALATURKA AİLESİ ÜYELERİ NE DİYOR?