Geçen hafta sonu Suudi Arabistan’ın petrol tesislerine saldırının ardından ABD olası seçenekleri değerlendiriyor. Konunun ağırlıklı olarak gündeme geleceği Birleşmiş Milletler Genel Kurulu yaklaşırken, Suudi petrol sahalarına yönelik saldırı ve sonrasında yaşananların perde arkası uluslararası ajanslara yansıdı.

Suudi Arabistan’ın yeni atanan enerji bakanı gece yarısı Suudi Arabistan’ın petrol altyapısına yönelik bugüne kadarki en büyük saldırıdan haberdar olduğunda Londra’daydı.

Reuters haber ajansının konuştuğu üç kaynağa göre, El Suud ailesinin üst düzey fertlerinden olan Prens Abdülaziz bin Selman saldırının ardından hasarı tespit çalışmaları ve sürecin yönetimi için özel uçakla petrol tesislerini işleten Aramco’nun Dhahran’daki merkezine gitti. Aramco’nun merkezinde olağanüstü durum yönetim odası olarak adlandırılan yerde yetkililer toplandı.

Reuters haber ajansının mülakat yaptığı çok sayıda Körfez ülkeleri yetkilisi ve batılı kaynaklar Suudi Arabistan’ın Yemen savaşına müdahil olmasından bu yana kendisine yönelik en büyük saldırıda süreci nasıl yönettiğine ilişkin dikkat çekici ayrıntılar sunuyor.

Geçen Cumartesi günü sabah saat 3.30 civarında 25 drone ve alçak irtifada seyreden füzeler Suudi Arabistan’ın ülkenin doğusundaki en büyük petrol tesislerini vurdu.

İki petrol sahasının sahibi olan Aramco’nun genel müdürü Amin Nasser apar topar şirketin merkezinde acil durumları yönetmek için kullanılan odasına geçti. Diğer üst düzey yöneticiler de toplantıya katıldı.

“Saldırının yol açtığı hasa herkesi şoke etti”

Saldırının yol açtığı hasarın boyutu herkesi şoke etmişti. Aramco ekibi ilk saldırının hedefi olan Khurais’te çıkan yangınla uğraşırken, tesise yönelik saldırı hala devam ediyordu. Yüzden fazla sözleşmeli çalışan tesisten hemen tahliye edildi.

Aramco sözcüsü konuyla ilgili Reuters’ın sorularını yanıtlamayı reddetti. Suudi yetkililer saldırıdan İran’ın sorumlu olduğu kanısında çünkü saldırının boyutu onlara göre Yemen’de İran’ın desteklediği Husilerin saldırı kapasitesinin üzerinde. Ancak Suudiler iddialarını kamuoyu önünde net şekilde dile getirmeden önce yeterli delili toplamaya çalışıyorlar.

Müttefikleriyle irtibata geçen Suudi yetkililer soruşturmaya yardımcı olmaları için bazı ülkelerden uzman desteği talep etti. Cumartesi günü Suudi Veliaht Prens Muhammed Bin Selman telefonla Başkan Trump’ı bilgilendirdi.

ABD’li yetkililer de saldırının Yemen topraklarından yapılmadığı, saldırıdan İran’ın sorumlu olduğu kanısına varmıştı. Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili Husilerin daha önce bu kadar mesafeden bu kadar isabetli bir şekilde saldırı düzenlemediğine dikkat çekiyordu.

Çalışanlar tahliye edildi, başka projelerden personel kaydırıldı

Cumartesi öğle saatlerinde Aramco Genel Müdürü Nasser ve diğer şirket yöneticileri saldırıda hedef alınan tesislere gitti.

Suudi Arabistan’da çok sayıda büyük çaplı proje yürüten Aramco, Suudi yetkililere göre, saldırının ardından beş binden fazla sözleşmeli çalışanı tesise gönderdi, üretimin saldırı öncesindeki seviyelere döndürülmesi için de başka projelerden personel bu petrol tesislerine kaydırıldı.

“Aramco adeta küllerinden doğdu”

İlk değerlendirmelerde hasarın önemli boyutta olduğu belirlenmişti. Üretimin normale dönmesinin haftalar hatta aylar alabileceği öngörülüyordu.

Reuters’a konuşan iki kaynağa göre, Suudi enerji bakanlığı yetkilileri saldırının yol açtığı hasarın boyutuna ilişkin Suudi Arabistan Kralı dahil olmak üzere yönetime rapor hazırlamaya çalışıyordu. Ancak mühendislerin nihai değerlendirme için 48 saate daha ihtiyacı vardı.

Ham petrol piyasalarında işlemler iki gün içinde yeniden başlayacaktı. Suudi Arabistan petrol arzının kesintiye uğramayacağı konusunda alıcılara güvence verme konusunda baskı altındaydı.

Salı gününe kadar Suudi Arabistan başka büyük petrol envanterlerinden petrol aktararak petrol arzını yeniden tesis etti. Şirket, üretimin de ay sonuna kadar beklenenden önce normale döneceğini açıkladı.

Suudi enerji bakanı Prens Abdülaziz Cidde kentinden yaptığı açıklamada “Aramco küllerinden doğan Anka Kuşu gibi” ifadelerini kullandı. Bu açıklamalar piyasaları rahatlattı, saldırı sonrası yükselen petrol fiyatlarında düşüş gözlemlendi.

Onarım için ABD ve Avrupa’dan ekipman getirildi

Batılı bir güvenlik kaynağına göre petrol tesislerine yönelik saldırıların birden fazla noktadan yapılmış olması olası.

Füzelerin tam olarak nereden ateşlendiği verilecek karşılığın boyutunu ya da karşılık verilip verilmeyeceğini belirleyeceği için önem taşıyor.

Cuma günü itibariyle Suudi Arabistan’ın saldırının hedefi olan petrol tesislerindeki onarım çalışmaları sürüyor. Khurais tesisinin bazı bölümleri yanmış, boru hatları da erimiş durumda.

Petrol tesisleri basın mensuplarına gösterildi

Cumartesi günkü saldırıda hedef alınan iki petrol sahasının bulunduğu alan basın mensuplarına gösterildi. Suudi yetkililere göre Khurais petrol sahasını 4 füze hedef aldı, Abqaik tesisindeki 15 kule de füzelerin hedefi oldu.

Her iki tesiste de onarım çalışmaları devam ediyor. Petrol tesislerini basın mensuplarına gezdiren Aramco’nun güney bölgesi petrol operasyonlarından sorumlu genel müdürü Fahad Abdülkerim, tesislerdeki hasarın onarılması için şirketin Amerika ve Avrupa’dan ekipman getirttiğini söyledi, tesislerde çalışmaların 7/24 devam ettiğini vurguladı.

ALATURKA AİLESİ ÜYELERİ NE DİYOR?